Met een opstelling worden onbewuste en vaak onzichtbare krachten die tussen “figuren” van je ‘huis van herkomst’ zichtbaar en herkenbaar gemaakt. “Figuren” zijn in dit verband vaak familieleden, maar kunnen ook andere betrokkenen of fenomenen (zoals “de oorlog”, “het lot”, “je verlangen” etc.) zijn. Een opstelling maakt een knelpunt waarvan je niet (meer) weet of wist dat het bestond, zichtbaar.

Een opstelling is een sessie waarbij een deelnemer een vraagstuk inbrengt waar hij of zij helderheid over wil krijgen. Voor de belangrijke elementen in dat vraagstuk, worden andere deelnemers uit de groep aanwezigen gekozen als ‘representant’. Representanten krijgen door de vraagsteller een plaats in het vertrek ten opzichte van de andere deelnemers.
De begeleider nodigt de representanten uit weer te geven wat zij voelen en hun intuïtieve beweging te laten volgen

Er ontstaat zo een tableau-vivant dat achterliggende aspecten van het vraagstuk laat zien. Er kunnen verstrikkingen aan het licht komen die hebben geleid tot stagnatie in het huidige leven van de deelnemer. Vaak hebben die verstrikkingen te maken met onverwerkte emoties, gevoelens of situaties als gevolg van nare gebeurtenissen.
Die onverwerkte gevoelens kunnen de vraagsteller of organisatie onbewust en onbedoeld belasten waardoor een onbalans ontstaat.

Aan de hand van eenvoudige instructies van de begeleider, brengen de representanten beweging in de stagnatie en kan er rust komen tussen de personen die de representanten vertegenwoordigen.
Daarmee ontstaat er zicht op een manier om de stagnatie weg te gaan nemen, een oplossing.

Een opstelling is een vorm van begeleiding die in West-Europa geherintroduceerd werd door de Duitser Bert Hellinger.

Hij kwam als West-Europeaan in aanraking met deze werkwijze toen hij werkzaam was als missionaris in Zuid-Afrika.
Een opstelling is een zeer krachtige interventie en vormt een onderdeel van de coachings’methodiek’ systemisch werken.

Systemisch werken beziet een individu in de context van de omgeving waar hij of zij deel van uitmaakt.

De voornaamste bezieler van dit gedachtengoed is Iván Böszörményi-Nagy.
Nagy beschouwt de relatie van de mens met anderen als een relatie over verschillende generaties, die lasten en mogelijkheden aan elkaar doorgeven. Hij spreekt vaak over de balans van geven en nemen.

Daarnaast kent het systemisch werken nog een aantal wetmatigheden.

Bert Hellinger heeft het systemisch werken bekend gemaakt met de naam “familie-opstelling”, maar er zijn inmiddels ook afgeleide vormen herkenbaar.
Zo werkt Prof. Franz Ruppert ook met opstellingen, maar formeel zijn dit geen “familieopstellingen”.
Ik maak ook gebruik van de methode van Franz Ruppert, in de uitvoering is het verschil niet altijd waarneembaar.